Басты бет Оқытушылар Дәулетханқызы Арайлым

Дәулетханқызы Арайлым


Лектор
«Тағам өндірісінің техникасы және технологиясы» кафедрасы

Техника ғылымдарының магистрі

email: arailym.daulethan@mail.ru



Кәсіби тәжірибе


Мал сою цехының технологы
- 2018 ж. тамыз-2020 ж. тамыз: "Рауан Агро" ЖШС, Алматы облысы, Есік қ.
Мал сою цехының технологы
- 2020 ж. тамыз-2021 ж. тамыз, "OTAN green Food" ЖШС, Алматы облысы, Тиирмен ауданы
Сапаны бақылау бөлімінің бастығы
- 2021 ж. тамыз-2022 ж. тамыз, "OTAN green Food" ЖШС, Алматы облысы, Тиирмен ауданы
Сою цехының бастығы 
- 2022 ж. тамыз-2023 ж. тамыз, "OTAN green Food" ЖШС, Алматы облысы, Тиирмен ауданы
Лектор
-  2023 қыркүйек-қазіргі уақытқа дейін,  Халықаралық инженерлік - технологиялық университеті

Білімі

2013 - 2017 Алматы Технологиялық университеті. 5В072700 - Азық-түлік өнімдерінің технологиясы.

2017 - 2019 Алматы Технологиялық университеті. 6М072700 - Азық-түлік өнімдерінің технологиясы.

2020 - 2023 М.Х.Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті. 8D07213-тамақ және қайта өңдеу өндірістерінің технологиясы.

Ғылыми қызығушылықтары

Қой етінен биологиялық құндылығы жоғары ет өнімдерінің технологиясын жасау



Жарияланымдар

 Баязитова К. Н., Дәулетханқызы А., Сәрсенбай С. Т., Серіков Ә. Қ., Проблемы и способы интенсификации процесса посола соленых мясопродуктов. Проблемы и способы интенсификации процесса посола соленых мясопродуктов,«Актуальные проблемы науки и образования в области естественных и сельскохозяйственных наук»: материалы международной научно-практической конференции: в 3-х томах. Т. 3. - Петропавл: М.Қозыбаев атындағы СҚМУ, 2020 ж. - б. 88-92.  

- Садупова Т. Б., Дәулетханқызы А., Әбілда А. С, Технология посола цельномышечных продуктов. Созревание мяса, Продовольчі ресурси: зб. наук. пр. Ін-т прод. ресурсів НААН. Кіев: ТОВ «БАРМИ», 2019. № 13. - С. 180-189.

- Поляков В. В., Жунусов А. Е., Иль Д. Е., Иль Е. Н., Дәулетханқызы А., Использование биологически активных добавок при выращивании молодняка кур яичного направления в Северном Казахстан, «Козыбаевские чтения - 2019: Духовная модернизация и тенденции развитиянаучно-образовательного пространства в современном мире»: материалымеждународной научно-практической конференции: в 5-х томах. Т. 1. – Петропавл: М.Қозыбаев атындағы СҚМУ, 2019. - б. 150-153.

- Баязитова К. Н., Иль Д. Е., Иль Е. Н., Дәулетханқызы А., Влияние гормонов на повышение качества эмбриопродуктивности у коров-доноров эмбрионов,"Эволюция науки в современном мире": материалы международной научно-практической конференции. - Петропавл: М.Қозыбаев атындағы СҚМУ. - б. 14-22.

-  Садупова Т. Б., Иль Д. Е., Иль Е. Н., Дәулетханқызы А., Әбілда А. С., Определение нормы выходов и биологической ценности отдельных отрубов баранины, "Эволюция науки в современном мире": материалы международной научно-практической конференции. - Петропавл: М.Қозыбаев атындағы СҚМУ, 2019. - б. 3-10. 

- Туменова Г.Т., Садупова Т. Б., Дәулетханқызы А., Әбілда А. С, Кудренова Л.Г., Биохимические аспекты процесса посола цельномышечных мясных продуктов, Продовольчі ресурси: зб. наук. пр. Ін-т прод. ресурсів НААН. Кіев: ТОВ «БАРМИ», 2019. № 14. - С. 175-188.

- Иль Е. Н., Дәулетханқызы А., Әбілда А. С., Учебные пособия:  Методические указания по выполнению лабораторных работ по дисциплине "Анализ продуктов питания", Петропавловск: ИПО СКГУ им. М. Козыбаева, 2020. - 70 c.

- Иль Е. Н., Дәулетханқызы А., Әбілда А. С., Методические указания по выполнению практических работ по дисциплине "Физиология питания", Петропавловск: ИПО СКГУ им. М. Козыбаева, 2020. - 80 c.

- Садупова Т. Б., Дәулетханқызы А., Әбілда А. С., Методическое пособие “Технология производства колбасных изделии и полуфабрикатов”, Петропавловск: Калейдоскоп, 2019. – 67 с.

- Садупова Т.Б.,Дәулетханқызы А.,Әбілда А.С., Учебно-методическое пособие «Ет консервілерін өндіру технологиясы», г.Петропавловск: Калейдоскоп, 2019г. – 86 с.

- Узаков Я.М., Калдарбекова М.А., Кожахиева М.О., Чернуха И.М.,Даулетханкызы А., Досымбеков Т.Д., Статья «Технология казахских национальных мясных продуктов из баранины», Москва: журнал Мясная индустрия, 2021 ж.

- Узаков Я.М.,Калдарбекова М.А-А.,Оспанова Д.А.,Дәулетханқызы А., Статья «Особенность разделки баранины по казахски», XVIII Международная научно-практическая конференция «Пища. Экология. Качество», 2021 ж.

-  Узаков Я.М.,Кожахиева М.О.,Дәулетханқызы А.,Досымбеков Т.Д.,Курбаниязов С.К., Статья «Изменение стурктурно – механических характеристик  в период созревания мяса под действием тканевых ферментов», XVIII Международная научно-практическая конференция «Пища. Экология. Качество», 2021 ж.

- Узаков Я.М.Кожахиева М.О.Калдарбекова М.А.,Даулетханкызы А.,Жаксыбекова Г.З.,Статья «Изменение морфологического состава и пищевой ценности баранины», XIХ Международная научно-практическая конференция «Пища. Экология. Качество», 2022 ж.

-  Узаков Я.М.Кожахиева М.О.Калдарбекова М.А.,Даулетханкызы А.,Тортай А.Н.,Тлеуова Ж.С., Статья «Разработка технологии национальных мясных продуктов из баранины», XIХ Международная научно-практическая конференция «Пища. Экология. Качество», 2022ж г.

- Узаков Я.М.,Кожахиева М.О.,Калдарбекова М.А.,Даулетханкызы А.,Тортай А.Н., Исследования химического состава козлятины и баранины, XIХ Международная научно-практическая конференция «Пища. Экология. Качество», 2022 ж.

Оқылатын пәндер


Арнайы өңдеу өндірісінің технологиясы

Пән жүгеріден, басқа да дәнді бидайдан жасалған өнімдерді, сондай-ақ жүгері таяқшаларын, тағамдық концентраттарды, пісіруді талап етпейтін жармаларды, ақуызды гидролизаттар технологиясын , балалар мен диеталық мақсаттағы құрғақ өнімдерді және т.б. өндіруді зерделейді.

Азық-түлік өнімдерінің реологиясы

- тамақ өнімдерінің (өнімдерінің) құрылымын қалыптастыру негіздерін және технологиялық өңдеу процесінде тамақ өнімдерінің мінез-құлқын зерттеу; - тамақ өнімдерінің негізгі құрылымдық және механикалық сипаттамаларын және олардың дайын өнім сапасына әсерін зерттеу

Нан, макарон және кондитерлік өнімдер технологиясы/

Нан, кондитерлік және макарон өнімдері туралы жалпы ақпарат. Өнімдердің тағамдық құндылығы. Азық-түлік өнімдерінің қауіпсіздігі. Халық шаруашылығындағы пісіру, макарон өнімдері мен кондитерлік өнімдердің құны. Өндірістің техникалық прогресті, сапасын жақсарту, азық-түлік өнімдерінің құндылығын арттыру, материалдық, еңбек және отын ресурстарын үнемдеу, пісіру, кондитерлік өнімдер мен макарон өнімдерінің өндіріс тиімділігін арттыру.

Ет және сүт өнімдерінің технологиясы

Пән нормативтік-техникалық құжаттарды, ет және ет өнімдерін қайта өңдеу кезіндегі ветеринариялық нормалар мен ережелерді, өнім ассортиментін, ет өнімдерін жіктеу және өндіру технологиясын, сондай-ақ сүт және қышқыл сүт өнімдерін өндіру технологиясын, технологиялық режимдер мен параметрлерді және т.б. зерделейді.

Астықты кептіру және сақтау технологиясы

Пән астық массасы мен оның компоненттерінің құрамы мен қасиеттерін, заманауи технологияларды, Астықты кептіру және сақтау тәсілдері мен режимдерін зерттейді. Пәнді оқу нәтижесінде студент Астықты кептіру және сақтау процесінде астықтың қасиеттері мен сапасының өзгеру сипатын бағалауды үйренеді.

Шикізатты өңдеу негіздері

- азық-түлік шикізатын азық-түлік өнімдеріне өңдеуге негізделген химиялық, физикалық-химиялық, биохимиялық және микробиологиялық процестерді зерттеу; - тамақ өнімдерінде қолданылатын шикізаттың негізгі түрлерін зерттеу; - тамақ өнеркәсібінің түрлі салаларында технологиялық үдерістердің ғылыми негіздерімен танысу.

Тамақ өндірісінің үдірістері мен аппараттары

Пән теорияны, технологиялық процестердің ағымының жалпы заңдылықтарын, тамақ және қайта өңдеу саласындағы процестерді жіктеуді, сонымен қатар процестер мен аппараттарды модельдеуді, ұқсастықтың негізгі теорияларын, Гидромеханикалық процестерді, жылу процестерін, масса алмасу процестерін, дәстүрлі емес процестер мен тамақ және қайта өңдеу салаларының аппараттарын зерттейді.

Тағамдық химия

Пәннің мақсаты студенттердің тамақ шикізатының, тамақ өнімдерінің химиялық құрамы, Шикізатты дайын өнімге өңдеу кезінде жүретін химиялық процестердің жалпы заңдылықтары туралы теориялық білімдерін қалыптастыру болып табылады. Оқу нәтижесінде студент пайдалы тамақ өнімдерін жасауға қатысуға, тамақ шикізаты мен тамақ өнімдерін өңдеу мен сақтаудың әртүрлі түрлері кезінде негізгі тамақ заттарының (нутриенттердің) физикалық-химиялық және биохимиялық өзгерістерін талдауға, тағамдық қоспалар және олардың нысаналы мақсаттағы тамақ өнімдерін өндіру кезіндегі мәндері бойынша ұсынымдар беруге қабілетті болады.

Азық-түлік өнімдерінің сапасын бағалау және мониторинг

Шикізатты ұтымды пайдалану үшін технологияға қажетті қалдықтарды және қалдықтарды енгізу туралы жалпы ақпарат жоғары сапалы өнім дайындау үшін ресурс үнемдейтін технология. Шикізаттың технологиялық қасиеттері, оның химиялық құрамы және тағам дайындау процесінде өнімнің жаңа қасиеттерінің қалыптасуы арасындағы қарым-қатынасты көруге үйретіңіз.

Азық-түлік және ауыл шаруашылығы өнімдерінің тауартануы

Пәннің мақсаты-тамақ және ауылшаруашылық өнімдерін жіктеуге үйрету, олардың түрлерін, пайдалы қасиеттері мен сапасын бақылау. Тауарлардың тұтынушылық құндылығын зерттеу. Тауартану негіздері: Негізгі ұғымдар, мақсаттар, міндеттер, қағидаттар, функциялар, әдістер, негіз қалаушы тауартану сипаттамалары мен факторлары, тауар шығынының түрлері, олардың пайда болу себептері мен есептен шығару тәртібі, ассортименттің сыныптамасы, біртекті топтардағы азық-түлік және азық-түлік емес тауарлардың тауартану сипаттамалары, олардың сапасын бағалау, таңбалау, тасымалдау және сақтау шарттары мен мерзімдері. Оқу нәтижесінде студент өнімді сақтау және тасымалдау режимдеріндегі өзгерістерге ұшыраған өнімдерге зертханалық талдау жасай алады.

Ашыту және шарап жасау технологиясы

Пәнді игерудің мақсаты әр түрлі ашытуды жүзеге асыра алатын микроорганизмдер жасушаларының метаболизмі негізінде әртүрлі өнімдерді, соның ішінде тамақ өнімдерін өндірумен байланысты көптеген мәселелерді зерттеу болып табылады. Материалдарда ашыту өндірісінде қолданылатын негізгі Өсімдік шикізатын егжей-тегжейлі зерттеуге ерекше назар аударылады. Оқыту нәтижесінде студент негізгі ашыту өндірістерінің технологиялық схемаларын әзірлеуге қатысуға, ашыту процестері негізінде биотехнологиялық өндірістерді жетілдіру жолдарын талдауға, өндірісті бақылаудың микробиологиялық және биохимиялық әдістерін орындауға қабілетті болады.

Өңдеу өндірісінің технологиясы

Студенттердің жануар және өсімдік тектес шикізаттан өндірілетін негізгі азық-түлік және қайта өңдеу өнімдерін өндіру технологиясын зерттеу.

Азық-түлік өнімдерін зерттеудің заманауи әдістері

Пән азық-түлік өнімдерін зерттеу әдістерінің жіктелуін, азық-түлік өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін кешенді бағалауды, заманауи зерттеу әдістерін, сондай-ақ тамақ өнімдерінің реологиялық қасиеттерін зерттеудің аспаптық әдістерін, тамақ шикізаты мен өнімдерінің құрамы мен қасиеттерін зерттеудің физика-химиялық әдістерін, спектроскопияны және т.б. зерттейді.

Мамандыққа кіріспе

Пәннің мақсаты студенттердің таңдаған білім беру бағдарламасына сәйкес техника мен технологияны, ғылыми жетістіктерді дамыту туралы негізгі түсініктерін қалыптастыру болып табылады. Пән студенттерге жаңа ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың мүмкіндіктерін қоса алғанда, тамақ, қайта өңдеу, өнеркәсіп, аграрлық-өнеркәсіптік кешеннің қазіргі жағдайы мен даму үрдістері туралы жүйелі түсінік береді. Пәнді оқу нәтижесінде студент қойылған міндеттерді орындауды ұйымдастыру, сондай-ақ жоғары мотивацияланған стандартты емес кәсіби міндеттерді, проблемаларды қою және шешу және кәсіби қызмет этикасын сақтау бойынша теориялық және практикалық дағдыларға ие болады. Студент алған білімдерін одан әрі мамандандырылған пәндерді, практикалық іс-әрекеттерді оқу кезінде қолдана алады.

Ет және ет өнімдерінің технологиясы

Пән студенттердің теориялық білімі мен практикалық дағдыларын қалыптастырады, бұл оларға қабылдауды, сақтауды және өңдеуді жүзеге асыруға, өндірістің технологиялық процестерін жүргізуге және әр түрлі мал шаруашылығы өнімдерінің сапасын бағалауға мүмкіндік береді.

Тағамдық майлар технологиясы

Пән өсімдік майын, маргаринді, аспаздық майларды және кондитерлік өнімдерге, нан пісіруге және тағамдық концентраттарға арналған арнайы майларды өндіру технологиясы бойынша білім қалыптастырады.

Ет және сүт өнімдерін технохимиялық бақылау, сапасын бағалау және қауіпсіздігі

Пәнді оқытудың мақсаты-қалыптасқан құзыреттерге сәйкес ет және сүт өнімдерінің сапасын технологиялық бақылау саласында практикалық дағдыларды қалыптастыру және теориялық білім алу. Оқу нәтижесінде студент жануарлардан алынатын тамақ өнімдерінің сапасы мен азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің практикалық дағдыларына ие болады.

Өсімдік шаруашылығы өнімдерін технохимиялық бақылау, сапасын бағалау және қауіпсіздігі

Пән студенттерде тамақ шикізатын, жартылай фабрикаттарды және өсімдік тектес өнімдерді өндіру және сақтау процесінде бақылау және зерттеу әдістерінің теориялық білімі мен практикалық дағдыларын, технохимиялық бақылауды ұйымдастыру және жүргізу бойынша практикалық дағдыларды және өндірістегі қауіпсіздікті қалыптастырады.

Ет және сүт өнімдерінің биотехнологиясы

Пәнді игерудің мақсаты - микроорганизмдердің өсуі мен өсуінің негіздері мен заңдылықтарын, сондай-ақ ет және сүт өнімдерінің тағамдық және Биотехнологиялық өндірістерінің микробиологиялық негіздерін зерттеу. Пән студентте биотехнологиялық өндірісті ұйымдастыру, өндірістің барлық кезеңдерінде биотехнологиялық тәсілмен алынған тамақ өнімдерінің сапасын бақылау саласында теориялық білім мен практикалық дағдыларды қалыптастырады. Оқу нәтижесінде студент жоғары сапалы биологиялық құнды тамақ өнімдерін алуға, өңірдің биоресурстарын сақтауға және тамақ және қайта өңдеу өнеркәсібі кәсіпорнының рентабельділігін арттыруға қабілетті болады.

Сапаны бақылау

Пәннің мақсаты қауіпсіздік көрсеткіштерінің белгіленген талаптарға сәйкестік сапасын бақылауды зерделеу болып табылады. "Тамақ өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігі туралы"ҚР Заңын зерделеу. ИСО 9001:1987, ИСО 9001:1994, ИСО 9001:2000, ИСО 9001:2008, ИСО 9001:2015, ҚР СТ ИСО 9001:2016 стандарттарын зерттеу. Ұйымның сапа менеджменті жүйесі (СМЖ) саласында практикалық біліктер мен дағдыларды меңгеру. СМЖ әзірлеу тәсілдерін зерттеу. СМЖ тиімділігі мен тиімділігін бағалауға әдістемелік тәсілдерді меңгеру. Пәнді меңгеру нәтижесінде студент сапа менеджменті жүйелері туралы ҚР СТ ISO 9001:2016 стандарттарын қолдануға, сапа көрсеткіштеріне қойылатын талаптарды сақтауға, нормативтік құжаттармен жұмыс істеуге қабілетті болады.

Сабақ кестесі

Ашық сабақтар